2026’da küresel ölçekte aşırı sıcak alarmı: İklim krizi etkisini artırıyor

Dünya, 2026 yılına girerken iklim krizinin yol açtığı aşırı sıcakların gölgesinde kalmaya devam edecek. Uluslararası iklim merkezlerinden gelen son değerlendirmeler, küresel emisyonlardaki artışın sürmesi halinde sıcaklık rekorlarının bu yıl da zorlanacağını ve aşırı hava olaylarının daha yaygın hale geleceğini ortaya koyuyor. Uzmanlar, özellikle son yıllarda art arda kırılan rekorların, küresel ısınmanın artık geçici bir sorun olmaktan çıktığını net biçimde gösterdiğine dikkat çekiyor.

MET OFFICE: 2026 EN SICAK YILLARDAN BİRİ OLABİLİR

İngiltere Meteoroloji Servisi (Met Office), mevcut eğilimler devam ettiği takdirde 2026’nın, ölçümlerin tutulmaya başlandığı dönemden bu yana kayıtlara geçen en sıcak dört yıl arasına girebileceğini öngörüyor. Kurumun paylaştığı tahminlere göre, küresel ortalama sıcaklıkların sanayi öncesi döneme kıyasla bu yıl 1,34 ila 1,58 derece arasında daha yüksek seyretmesi bekleniyor.

Bu tablo, dünyanın üst üste dördüncü yıl boyunca sanayi öncesi ortalamanın yaklaşık 1,4 derece üzerinde sıcaklıklar yaşama ihtimalini güçlendiriyor. Uzmanlara göre bu durum, iklim sisteminde kalıcı değişimlerin hızlandığını gösteren önemli bir eşik.

AŞIRI SICAKLAR ARTIK İSTİSNA DEĞİL

Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi’ne (ECMWF) bağlı Copernicus İklim Değişikliği Servisi Kıdemli Bilim İnsanı Julien Nicolas, küresel ısınmanın uzun süredir devam ettiğini ancak son birkaç yıldaki hızlı sıcaklık artışının bilim dünyasını dahi kısmen şaşırttığını ifade etti. Nicolas, 2026’da da aşırı sıcak hava dalgaları, kuraklık ve olağan dışı hava olaylarının görülmeye devam edeceğini belirterek, bu tür olayların bazı bölgeler için artık “yeni normal” haline geldiğini vurguladı.

Uzmanlar, aşırı sıcakların yalnızca çevresel değil; sağlık, tarım, su kaynakları ve enerji arzı üzerinde de ciddi baskı oluşturduğuna dikkat çekiyor. Geçtiğimiz yıllarda yaşanan sıcak hava dalgaları nedeniyle birçok ülkede can kayıpları yaşanmış, tarımsal üretimde ciddi düşüşler görülmüştü.

2025 EN SICAK ÜÇÜNCÜ YIL OLARAK KAYITLARA GEÇTİ

Copernicus İklim Değişikliği Servisi (C3S), Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), İngiltere Met Office ve ABD merkezli Berkeley Earth’ün ortak raporlarına göre 2025 yılı, küresel ölçekte kayıtlardaki en sıcak üçüncü yıl oldu. Kurumların analizlerine göre küresel ortalama yüzey sıcaklığı, sanayi öncesi döneme kıyasla 1,41 ila 1,47 derece arasında arttı.

Daha önceki rekorlar ise 2024 ve 2023 yıllarında kırılmıştı. 2024’te sıcaklık artışı 1,6 dereceye ulaşarak zirve yaparken, 2023’te bu artış 1,48 derece olarak ölçülmüştü. Böylece 2023-2025 dönemi, küresel sıcaklıkların sanayi öncesi ortalamanın 1,5 derece üzerine çıktığı ilk üç yıllık dönem olarak kayıtlara geçti. Aynı zamanda son 11 yıl, ölçüm tarihinin en sıcak 11 yılı oldu.

EMİSYONLAR AZALMIYOR, RİSK BÜYÜYOR

Bilim insanları, küresel ısınmanın ana nedeninin insan faaliyetlerinden kaynaklanan sera gazı emisyonları olduğunun altını çiziyor. Paris Anlaşması kapsamında küresel sıcaklık artışının yüzyıl sonuna kadar 2 derecenin altında tutulması ve mümkünse 1,5 dereceyle sınırlandırılması hedefleniyor. Ancak mevcut veriler bu hedefe ulaşmanın giderek zorlaştığını gösteriyor.

2024 sonu itibarıyla, arazi kullanımı hariç küresel emisyonlar yıllık bazda yüzde 1,3 artarak 53 gigaton karbondioksit eşdeğerini aştı. Bunun yaklaşık 38 gigatonluk kısmı enerji sektöründen kaynaklandı. Uzmanlara göre bu artış eğilimi, sıcaklık artışını sınırlama hedefleriyle açıkça çelişiyor.

1,5 DERECE EŞİĞİNE TEHLİKELİ YAKINLIK

Julien Nicolas, 1,5 derece hedefinin zaman zaman geçici olarak aşılmış olabileceğini ancak asıl tehlikenin bu sınırın kalıcı biçimde aşılması olduğunu vurguladı. Mevcut emisyon politikaları değişmediği sürece, 2030’a kadar bu eşiğin kalıcı olarak aşılma riskinin oldukça yüksek olduğuna işaret eden Nicolas, buna rağmen hedefin tamamen terk edilmemesi gerektiğini söyledi.

Uzmanlar, küresel sıcaklık artışı 1,5 dereceyi aşmış olsa dahi, uzun vadede bu seviyeye yeniden geri dönmeyi amaçlayan güçlü iklim politikalarının hayati önem taşıdığını belirtiyor. Aksi halde aşırı sıcaklar, deniz seviyesi yükselmesi, kuraklık ve gıda krizlerinin daha da derinleşeceği uyarısı yapılıyor.

UZMANLARDAN UYARI: HAZIRLIK ŞART

İklim bilimciler, 2026 ve sonrasında aşırı hava olaylarının daha sık ve daha şiddetli yaşanacağına dikkat çekerek, ülkelerin bu yeni koşullara uyum sağlaması gerektiğini vurguluyor. Erken uyarı sistemleri, sıcak hava eylem planları, su yönetimi ve enerji dönüşümü gibi başlıklar, önümüzdeki dönemin en kritik gündemleri arasında yer alıyor.

Özetle, 2026 yılı dünyayı yalnızca yüksek sıcaklıklarla değil, iklim krizinin çok boyutlu etkileriyle de karşı karşıya bırakacak. Uzmanlara göre, atılacak her gecikmiş adım, bu etkilerin daha ağır hissedilmesine neden olacak.