Giyilebilir sağlık teknolojileri, bireysel sağlık takibinde önemli kolaylıklar sağlarken çevresel etkileriyle yeni bir tartışma alanı yaratıyor. Yapılan kapsamlı araştırmalar, hızla artan bu cihaz kullanımının önlem alınmadığı takdirde 2050 yılına kadar ciddi boyutlarda elektronik atık ve karbon salımı sorununa yol açabileceğini ortaya koyuyor.
Son çalışmalara göre kan şekeri ölçüm cihazları, EKG sensörleri ve tansiyon takip ürünleri gibi giyilebilir sağlık cihazlarının yıllık satış hacmi, 2050’ye gelindiğinde 2 milyar adedi aşacak. Bu rakam, günümüzdeki satış seviyelerinin yaklaşık 42 katı anlamına geliyor. Teknolojinin bu denli hızlı yayılması, çevresel açıdan sürdürülebilirlik sorunlarını da beraberinde getiriyor.
Elektronik atık miktarı endişe verici seviyelere ulaşıyor
Araştırma sonuçları, söz konusu büyümenin 2050 itibarıyla 1 milyon tonun üzerinde elektronik atık oluşturabileceğine işaret ediyor. Bu atıkların büyük bir kısmını kısa ömürlü sensörler, piller ve tek kullanımlık elektronik bileşenlerin oluşturması bekleniyor. Uzmanlar, geri dönüşüm altyapıları güçlendirilmezse bu atıkların çevre ve insan sağlığı üzerinde ciddi riskler yaratabileceği konusunda uyarıyor.
Elektronik atığın yanı sıra cihazların üretim, kullanım ve lojistik süreçlerinde oluşan karbon ayak izi de dikkat çekici boyutlara ulaşıyor. Mevcut projeksiyonlara göre giyilebilir sağlık teknolojilerinin toplamda 100 milyon tonu aşan karbondioksit emisyonuna neden olabileceği öngörülüyor.
Kan şekeri ölçüm cihazları pazara yön verecek
Önümüzdeki yıllarda pazarın en büyük payını invaziv olmayan glikoz ölçüm cihazlarının alması bekleniyor. Uzman tahminlerine göre bu ürünler, 2050 yılında tüm giyilebilir cihaz pazarının yaklaşık yüzde 75’ini oluşturacak. Diyabet ve metabolik hastalıkların küresel ölçekte artış göstermesi, bu cihazlara olan talebin başlıca nedenleri arasında gösteriliyor.
Bu büyüme hızı, geçmiş yıllardaki akıllı telefon satış artışlarıyla kıyaslandığında bile oldukça yüksek bir ivmeye işaret ediyor. Ancak söz konusu yaygınlaşma, çevresel maliyetlerin de aynı oranda artmasına neden oluyor.
En yüksek emisyon Asya merkezli olacak
Raporda öne çıkan bir diğer önemli başlık ise coğrafi dağılım. Çin ve Hindistan’ın, giyilebilir sağlık cihazlarından kaynaklanan karbon emisyonlarının en yoğun olduğu ülkeler haline gelmesi bekleniyor. Bunun temel nedeni, hem üretim tesislerinin büyük ölçüde bu ülkelerde konumlanması hem de hızla büyüyen iç pazarlar.
Karbon ayak izinin önemli bir bölümünün, özellikle altın ve diğer değerli metaller içeren devre kartlarından kaynaklandığı belirtiliyor. Bu metallerin çıkarılması ve işlenmesi sırasında ortaya çıkan enerji tüketimi ve atıklar, çevresel etkiyi daha da artırıyor.
Çözüm önerileri: Tasarım ve enerji dönüşümü
Araştırmacılara göre sorunun çözümü, yalnızca tüketimi sınırlamakla mümkün değil. Bunun yerine, cihazların tasarım felsefesinin köklü biçimde değişmesi gerekiyor. Modüler yapıda tasarlanan ve parçaları değiştirilebilir olan cihazların, küresel ısınma üzerindeki olumsuz etkiyi yüzde 50’den fazla azaltabileceği ifade ediliyor.
Buna ek olarak altın gibi çevresel maliyeti yüksek metallerin alternatif malzemelerle ikame edilmesi, üretim süreçlerinde yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanılması ve geri dönüşüm oranlarının artırılması da çözümün temel ayakları arasında yer alıyor.
Uzmanlar, giyilebilir teknolojilerin sağlık alanında sunduğu faydaların inkâr edilemez olduğunu vurgularken, bu ilerlemenin çevreyle uyumlu şekilde sürdürülebilmesi için şimdiden kapsamlı önlemler alınması gerektiğinin altını çiziyor. Aksi takdirde giyilebilir cihazlar, sağlık için üretilirken çevre için ciddi bir tehdit haline gelebilir.
Bir yorum bırakın
E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir
